Museumprojecten

Introductie

Biodiversiteit bestuderen betekent niet altijd dat je ver moet reizen. Een lange geschiedenis van onderzoek, gekoppeld aan expedities en reizen heeft gezorgd voor een enorme schat aan biologisch materiaal, verspreid over collecties wereldwijd. Veel van dit materiaal werd reeds heel lang geleden verzameld, maar nooit grondig bestudeerd waardoor veel collectiemateriaal ongetwijfeld nog veel soorten, nieuw voor de wetenschap bevat.

BINCO stelt zich onder andere tot doel om gegevens over biodiversiteit te verzamelen en vrij beschikbaar te stellen. Hierin werken we dan ook samen met musea en andere natuurhistorische instellingen. Onbestudeerde collectie-items worden gedigitaliseerd en alle relevante data wordt beschikbaar gesteld in een database. Het deel van de collectie waaraan we werken wordt afgesproken met het betreffende instituut waarbij dit vaak ten dienste staat van lopend onderzoek of veldwerk. Afgelopen jaren heeft BINCO een goedkope en betrouwbare aanpak ontwikkeld om dit te kunnen bewerkstelligen.

Deze projecten zijn echter alleen mogelijk met de hulp van enthousiaste vrijwilligers. Heb je interesse om mee te werken aan een van onze digitaliseringsprojecten? Aarzel niet en stuur een bericht naar de projectcoördinatoren.

In samenwerking met deze musea

Lopende projecten


Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2018–…

 Martijn Van Roie, Lukáš Sekerka, Wouter Dekoninck, Jonas Merckx

Dit is een lopend project, meer info verschijnt hier zodra beschikbaar.

Het KBIN herbergt vele ongeïdentificeerde soorten  in de extra collecties die voornamelijk reststalen omvatten en welke nog niet gesorteerd zijn, de zogenaamde “supplementen”. Daaronder bevinden zich ook vele bladhaantjes. We zochten in deze supplementen naar schildpadtorretjes (Cassidinae), een subfamilie binnen de bladhaantjes. Samen met Lukas Sekerka, een expert in deze subfamilie, worden deze nu op naam gebracht en opgenomen in de collecties. Hierdoor krijgen we extra informatie over de verspreiding van deze soorten en wordt dit deel van de collectie opengesteld voor het publiek.

Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2019–…

 Martijn Van Roie, Camille Locatelli, Willem-Jan Emsens, Babette Muyshondt, Wouter Dekoninck

Dit is een lopend project, meer info verschijnt hier zodra beschikbaar.

Een typespecimen is een specifiek individu van een bepaalde soort waarop de wetenschappelijke beschrijving van de soort is gebaseerd. Het is dé referentie voor wetenschappers om te weten hoe een specifieke soort eruit ziet. Jammer genoeg is de locatie van elk typespecimen niet  altijd duidelijk. In het KBIN vonden we honderden typespecimens van Chrysomelidae. Op dit ogenblik worden deze gecatalogeerd, gevalideerd en gefotografeerd. Zo vormen we mee een belangrijke basis voor de studie van deze fascinerende kevergroep.

Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2019–…

 João Dealmeida, Stefan Kerkhof, Wouter Dekoninck, Martijn Van Roie

Dit is een lopend project, meer info verschijnt hier zodra beschikbaar.

Een typespecimen is een specifiek individu van een bepaalde soort waarop de wetenschappelijke beschrijving van de soort is gebaseerd. Het is dé referentie voor wetenschappers om te weten hoe een specifieke soort eruit ziet. Jammer genoeg is de locatie van elk typespecimen niet  altijd duidelijk. In dit project catalogeerden we de typespecimens van de nachtvlinderfamilie Noctuidae uit de Fastré collectie in het KBIN. Zo kunnen experten gemakkelijk informatie vinden over deze groep.

Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA)   2019–…

 João Dealmeida, Jan Mertens, Merlijn Jocqué, Martijn Van Roie, Didier Van den Spiegel, Marc De Meyer, Stéphane Hanot

Dit is een lopend project, meer info verschijnt hier zodra beschikbaar.

In 2019 onderzocht BINCO de nachtvlinderfamilies Sphingidae en Saturniidae in Madagascar. Om een complementair beeld te krijgen van de gekende soorten van Madagascar voerden we een digitaliseringsproject uit in het KMMA. Hier werden alle specimens van deze families uit Madagascar gecatalogeerd en gefotografeerd. Zo dragen we bij tot een overzicht van deze familie in Madagascar.

Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA)   2020–…

 Koen Martens, Lore Geeraert, Merlijn Jocqué, Martijn Van Roie, Jan Mertens, Didier Van den Spiegel, Marc De Meyer

Dit is een lopend project, meer info verschijnt hier zodra beschikbaar.

Een typespecimen is een specifiek individu van een bepaalde soort waarop de wetenschappelijke beschrijving van de soort is gebaseerd. Het is dé referentie voor wetenschappers om te weten hoe een specifieke soort eruit ziet. Jammer genoeg is de locatie van elk typespecimen niet  altijd duidelijk. In dit project digitaliseerden we het typemateriaal van de loopkever subfamilies Galeritininae, Dryptinae en Zuphinae in het KMMA. Dit is de eerste stap naar een volledig fotografisch overzicht van de types in het museum met de bedoeling experten toe te laten deze collectie en de gelinkte informatie gemakkelijk te kunnen raadplegen.

Afgewerkte projecten


Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2016–2017

 Martijn Van Roie, Jan Mertens, Jonas Merckx, Wouter Dekoninck

 Mertens J.E.J., Van Roie M., Merckx J. & Dekoninck W. 2017. The use of low cost compact cameras with focus stacking functionality in entomological digitization projects. Zookeys 712: 141–154.

In een eerste fase werd de digitaliseringsmethodiek ontwikkeld. Daarbij waren de twee vereisten dat het een relatief goedkope en snelle methode moest zijn. Dit bleek mogelijk door het gebruik van een compacte camera met focus stacking functionaliteit in combinatie met een eenvoudige lichtbak voor een optimale belichting. De methode werd vergeleken met een professionele setup van het KBIN aan de hand van eigenschappen zoals fotokwaliteit, kost en snelheid. Hieruit kon worden geconcludeerd dat de ontwikkelde methode een zeer goed alternatief is voor de duurdere setups, zolang de type-specimens nog wel worden gefotografeerd met een professionele camera. Intussen zijn reeds twee van onze setups operationeel in het KBIN.

De resultaten werden voorgesteld op het symposium van de Koninklijke Belgische Entomologische Vereniging (KVBE) in november 2017. De presentatie kan je hier vinden.

Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2017–2018

 Martijn Van Roie, Jonas Merckx, Jesús Gomèz-Zurita, Wouter Dekoninck

 Merckx J., Van Roie M., Gomèz-Zurita J. & Dekoninck W. 2018From theory to practice: using a photographic inventory of museum collections to facilitate species identificationsBiodiversity Informatics 13: 38–48.

In een pilootproject werd met een door BINCO ontwikkelde methode het genus Calligrapha (Coleoptera/kevers – Chrysomelidae/bladhaantjes) gedigitaliseerd. Omdat de meeste soorten in dit genus kunnen worden geïdentificeerd aan de hand van hun specifiek vlekkenpatroon konden alle specimens digitaal, dus zonder verplaatsing naar een museum waar de collectie bewaard wordt, tot op soort (of soortgroep) geïdentificeerd worden door Dr. Gomèz-Zurita. Hierdoor konden de specimens ook meteen correct geordend worden in het museum. Dit toont aan dat een verstandige combinatie van digitalisering en samenwerking met experts tot een snelle en minder kostelijke identificatie kan leiden. Op deze manier kan taxonomisch onderzoek efficiënter worden gepland.

Oxford University Museum of Natural History (OUMNH)   2012–2013

 Merlijn Jocqué, Maarten Vanhove, Thomas Creedy, Oliver Burdekin, Jose Nuñez-Miño, Jeroen Casteels

 Jocqué M., Vanhove M., Creedy T., Burdekin O., Nuñez-Miño J. & Casteels C. 2013. Jewel scarabs (Chrysina sp.) in Honduras: Key species for cloud forest conservation monitoring? Journal of Insect Science 13, art.nr. 21.

Bladsprietkevers binnen het genus Chrysina hebben prachtige metallische kleuren waardoor ze zeer gegeerd zijn bij verzamelaars. Dit gegeven, samen met verkleining van hun natuurlijk habitat, maakt dat ze sterk bedreigd zijn. In dit museumproject bestudeerden we alle verzamelde specimens van Cusuco National Park in Honduras en legden we de relatie tussen het aantal gevonden soorten en de plaats van voorkomen in het nevelwoud, samen met een identificatiesleutel.

Koninklijk Belgish Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)   2018–2019

 Frederik De Wint, Ayse Gungor, Charlotte Huyghe, Martijn Van Roie, Wouter Dekoninck, Lukáš Sekerka

 Van Roie M., De Wint F., Güngor A., Huyghe C., Dekoninck W. & Sekerka L. 2019An annotated checklist of the leaf beetles (Coleoptera, Chrysomelidae) from El Salvador, with additions from the Bechyné collection in the Royal Belgian Institute of Natural Sciences. ZooKeys 856: 137-196.

In de collecties van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) werden 18 insectendozen ontdekt met soorten uit El Salvador, geïdentificeerd door J. Bechyné. Bechyné was een wetenschapper die in de periode 1942 – 1978 veel onderzoek heeft gedaan naar (o.a. Neotropische) Chrysomelidae. Zijn collectie is zeer waardevol als referentie, en hielp ons bij het opstellen van een checklist van de Chrysomelidae van El Salvador. Voorlopig zijn er nu 420 soorten bladhaantjes gekend van dit land.